Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Po alkoholu cierpią bardziej

19 października 2009, 14:37

Badania na modelu zwierzęcym potwierdzają to, co klinicyści zauważyli już jakiś czas temu: osoby cierpiące na migreny są też bardziej podatne na bóle głowy związane z kacem.


Błonnik chroni przed chorobami płuc

25 stycznia 2016, 08:26

Dieta bogata w błonnik (włókna) chroni nie tylko przed cukrzycą czy chorobami serca, ale i przed chorobami płuc.


Kopernikit – nowy minerał zidentyfikowany na meteorycie Morasko

22 kwietnia 2026, 11:26

Ręka do góry, kto wie, czym jest kopernikit. Otóż kopernikit wygląda tak: K(Ti7Cr)O16. I tak jak na zdjęciu. A jest to ni mniej, ni więcej, a nowy minerał, którego nazwę zaakceptowała Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej.


Płaczą z akcentem

6 listopada 2009, 11:06

Naukowcy zauważyli, że od pierwszych dni życia płacz dziecka nosi znamiona języka rodziców. Wg nich, oznacza to, że dziecko uczy się jego elementów jeszcze jako płód (Current Biology).


W grafenie elektrony zachowują się jak płyn

12 lutego 2016, 11:59

Odkryty przed 10 laty grafen wciąż zaskakuje naukowców. Uczeni z Uniwersytetu Harvarda i Raytheon BBN Tehnology zaobserwowali, że elektrony w grafenie zachowują się jak płyn. To pierwsze takie zjawisko zaobserwowane w metalu


Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze

8 czerwca 2026, 11:52

W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.


Olej lniany zabezpiecza przed osteoporozą

24 listopada 2009, 09:50

Po badaniach na zwierzętach naukowcy twierdzą, że uzupełnienie diety o olej lniany zmniejsza ryzyko osteoporozy u kobiet, które przeszły menopauzę bądź chorują na cukrzycę (International Journal of Food Safety, Nutrition and Public Health).


Chroniczny stres ułatwia rozprzestrzenianie nowotworu przez układ limfatyczny

4 marca 2016, 12:56

Chroniczny stres ułatwia rozprzestrzenianie nowotworu za pośrednictwem układu limfatycznego.


Kawa i herbata chronią przed cukrzycą typu 2.

16 grudnia 2009, 09:31

Regularne spożywanie herbaty lub kawy (nawet tej pozbawionej kofeiny) obniża ryzyko cukrzycy typu 2. - uważają naukowcy z Uniwersytetu w Sydney. To ważna wiadomość, ponieważ za 15 lat na świecie ma być niemal 400 milionów osób cierpiących na tę chorobę.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk